Kendini Müstağni Gören İnsan Azar!

İnsan, otokontrol mekanizmasına sahip olmadığı zamanlarında sorumsuzca hareket edebilme kabiliyetini aktif kılmada mahirdir.
Kendini Müstağni Gören İnsan Azar!
Hanifi TOSUN
Hanifi TOSUN
Eklenme Tarihi : 14.02.2021
Okunma Sayısı : 1044

İnsan, otokontrol mekanizmasına sahip olmadığı zamanlarında sorumsuzca hareket edebilme kabiliyetini aktif kılmada mahirdir. Doymak bilmeyen bir iştihaya, gemlenemez arzu ve isteklere sahip hırslı bir varlıktır.

“İnsan, haris ve cimri bir hilkatte yaratıldı. Kendisine bir zarar dokunduğunda feryadı basar. Bir hayır dokunduğunda da yoksullara yardım etmez, o hayrı elinde sıkı sıkı tutar.”[1]

“Âdemoğlunun bir vadi dolusu altını olsa altınla dolu ikinci bir vadiyi ister...”[2]

Doymak bilmez bir iştihaya sahip insanoğlunun sonu gelmez isteklerine ulaşmak için her türlü yola başvuracağı tecrübeyle sabittir. Geçmişte olduğu gibi bugün de yarın da bu gerçek değişmeyecektir.

Layüsel olduğunu sanan insan azar. Önü alınmaz işlere imza atar ve zalimleşir. Çünkü layüsel olmak yani sorgulanamayan, sorumsuz olmak, azgınlığa açılan kapının eşiğinde olmaktır. Bu bağlamda otokontrol mekanizmasının inşası elzemdir. Çünkü insan, denetlenmediği takdirde sapkın inançlar ve sapkın hayat tarzlarına ram olur. Denetlenmekten muaf biri, kendini hiçbir kural ve kaide ile bağlı tutmadığı için sorumluluk duygusu da taşımaz. Meyyal olduğu haksızlık ve zulmetme güdüleri, baskın karakter halinde tebarüz eder.

Yüce Allah, Hz. Adem’le başlatıp Hz. Muhammed ile sonlandırdığı nübüvvet zincirinde vazettiği şeriatlarda, değer ve ilkelerde insanın bu yönünü hesaba katmış, onu hırslarına, istek ve arzularına karşı koruyacak zemini oluşturmuştur. Bu bağlamda en etkili argüman, ölüm sonrası hayat inancıdır. Hesap verebilir olmak, hesaplı davranmayı, hak-hukuk gözetmeyi gerektirir. İslami öğretilerde “Ahirete iman” ilkesinin yoğunluklu olarak vurgulanmasının temel sebebi budur. Zira yapıp etmelerinin hesabını hem bu dünyada kanun ve nizam önünde hem de ahirette mahkemeyi kübrada vereceğine inanan bir insan, kendini sürekli kontrol ederek hayatta sağlam ve sağlıklı zeminlerde yol alır. İnsanda otokontrol mekanizması oluşturulmadan alınacak yol, sonu bedbahtlıkla bitecek bir yoldur. Hesap verebilir olmak, insanı ve arzularını gemlerken aksi yönde davranmak, insanın azgınlaşmasına sebep olur.

“İn lem tehyi fef’al ma şi’te-Hayâ etmiyorsan dilediğini yap!”[3] derken Allah rasulü, bu noktanın altını çizmektedir. İşte bu sebepten insan ya kendi otokontrol mekanizmasını oluşturup ona göre hayat yaşayacak ya da belli kural ve kaidelerle zabtu rabt altına alındığını ve bu kuralları çiğnediğinde de gereken cezayı ödeyeceğini bilecek! Aksi zulüm vadisinde keşmekeş içinde bir yaşam olur.

İnsan, kendini Allah’tan bağımsızlaştırınca(!) istiğna bataklığında çırpınan, çırpındıkça da batan bir ruh haliyle azgınlık vadisinde serkeşçe bir hayata yelken açar. Yaşadığımız çağda karşı karşıya olduğumuz birçok olayın temelinde de bu insan tipi yatmaktadır.

Sosyal, siyasal, kültürel, ekonomik, askeri, sanat, eğitim, bürokrasi vb. alanlarda etkin olan, imtiyazları uhdelerine almış birtakım zevatın layüsel makamda astığım astık kestiğim kestik havasında “ali kıran baş kesen” edasında hareket etmesi, kendini müstağni görmesi sebebiyledir. Kendini böyle konumlandıran insan, haliyle tuğyanın pençesinde azgınlaşır. Azgınlaşan insan, dünyayı yaşanmaz kılar.

Tarihte de günümüzde de insanlara zulmetmeyi kendilerine görev addetmiş zavallı yaratıkların en büyük açmazı buydu. “Ben sizin en yüce rabbinizim!” diyen Firavun’un da “Ben de yaratıp öldürürüm” diyen Nemrud’un da “Benden başka rabbin mi var?” diyen Ashabı Uhdud’un da Dakyanus’un da Ebu Leheb’in de Ebu Cehil’in de dahası onların yolunu takip eden her zalimin de pervasızlığı kendisini layüsel/sorgulanmayan sorumsuz varlık görmesinden kaynaklanıyordu! Zira kendilerini layüsel gören zavallılar, siluetlerini gördükleri dev aynalarının yanıltıcı yansımalarına kanarak “ben” diye diye benlik çölünde “ne oldum delisi” olup toplumlarına kan kusturan zalimlere dönüştüler, dönüşmeye de devam edecekler.

Çözüm, kulluk ekseninde tevhid ve adalet temelinde bir vicdanın inşasında yatmaktadır. Allah’a saygı temelinde emir ve yasaklarını uygulayan, ahirete inanmış ve verilen nimetlerden hesaba çekileceğini bilen vicdanı hür bireyler yetiştirmektir. Adalet temelinde, tevhid ekseninde, ihsan zaviyesinde hareket eden takva ve vera sahibi şahsiyetler, ölümden sonra bir hayatın varlığına inandıklarından bu dünyada yapıp etmelerinin tümünü dikkat ve rikkat çizgisinde yaparlar. Haksız ve hukuksuz hiçbir eylemin ve söylemin sahibi olmazlar.

Unutulmasın! Yargıların üzerinde bir yargının olduğunu bilen bir zihniyet, hesapların üzerindeki hesaptan korkup kendine çekidüzen verir. Ancak bu anlayışta olan insanlar, hayatın istenen bir denge üzerinde yürümesini sağlayabilir, yaşanabilir bir dünyanın kapılarını aralayabilirler.


[1] Mearic: 19-21
[2] Müslim, Zekât, 117
[3] Buharî, Edeb, 78; Enbiya, 54; Ebu Davud, Edeb, 6

 

YORUMLAR
Fatıma Fatımadır
15.2.2021 21:10
Tesbitler çok doğru hocam, bu yüzden evet eğitim anne karnından başlar ama 4-6 yaş öğretmenlerine çok ş düşüyor .İşte bu eğitmenlerimiz yüklendikleri sorumluluğun bilincinde oldukları zaman kastettiğiniz nesiller yetişir biiznillah.Kaleminize sağlık.

mCu
15.2.2021 13:27
Bütün fenalıkların kaynağı dünyayı ebedi tevehhüm etmek olduğu gibi , bütün hayır ve İstikametin membaı ise Ahiret inancı olmalı ... Allah razı olsun İstifade ettik ...

Mehmet Özdemir
14.2.2021 19:38
İnsan kendini frenleyebildiği kadar insandır. Bu da Kuran'ı Kerim ile mümkündür.

YENİ YORUM YAP
güvenlik Kodu
EDİTÖRDEN
ALINTI YAZARLAR TÜMÜ
Ramazan KAYAN

Ramazan KAYAN

Yasince Yaşamlar

Fatma BARBAROSOĞLU

Fatma BARBAROSOĞLU

Bir İbadet Olarak Kurban Kesme

Ahmet TAŞGETİREN

Ahmet TAŞGETİREN

O İşin Matematiği Var

Fatih OKUMUŞ

Fatih OKUMUŞ

Müslüman Orucu

Necip CENGİL

Necip CENGİL

Hayata ve Bilmeye Dair

Prof. Dr. Ulvi SARAN (Malatya Eski Valisi)

Prof. Dr. Ulvi SARAN (Malatya Eski Valisi)

Mustafa Yazgan’ın Ardından…

Ali BULAÇ
Ali BULAÇ

Taliban Üzerine

Vahdettin İNCE

Vahdettin İNCE

Taliban’dan Beklentim

Salih TUNA

Salih TUNA

Tehlike ve Müjde!

Taha ÖZHAN

Taha ÖZHAN

Tunus’a Darbe

Byung- CHUL HAN

Byung- CHUL HAN

Yorgunluk Virüsü…

Ramazan BEYHAN

Ramazan BEYHAN

Darbe İnsanlık Suçudur

Tanıl BORA

Tanıl BORA

Üç Terzi

Cemile BAYRAKTAR

Cemile BAYRAKTAR

Yüzyılın İşgali

Mehmet ALAGAŞ

Mehmet ALAGAŞ

Biyografi

Bizimle sosyal ağlarda bağlantı kurun!