Bugün Nefes Alan, Yarın Koşar
2025 Türkiye’sinde Krizi Yöneten KOBİ’lerin Yol Haritası
2024–2025 Türkiye Ekonomisi: Kriz Dönemlerinde Strateji Üzerine
2024–2025 itibarıyla Türkiye’de ekonomik tablo oldukça net:
Enflasyon resmi olarak %75–80 aralığında, reel etkisi %100’e yakın.
Türk Lirası’nın değer kaybı sürüyor.
Krediye erişim kısıtlı, faiz oranları yüksek, finansman maliyetleri ağır.
Hiçbir şirketin kredi notu, içinde bulunduğu ülkenin notundan yüksek olamaz. Bu durum en itibarlı bankalar ve holdingler için bile geçerlidir.
İç talep yapay biçimde canlı tutuluyor; dış talep ise küresel durgunluk nedeniyle kırılgan.
Tüketim davranışı genel olarak düşüş eğilimindedir.
Özellikle dayanıklı tüketim, ithal ve lüks ürünlerde talep azalırken; temel gıda, yerli ürünler, uzun raf ömürlü ve düşük fiyatlı ürünlere yönelim artmaktadır.
Tüketici az parayla daha çok iş yapmanın yolunu ararken, üretici daha az kaynakla daha çok değer üretmenin yolunu bulmak zorundadır.
Kim Kaybeder, Kim Kazanır?
Bu koşullarda yalnızca stokla çalışan, al-sat yapan, kısa vadeli kar peşinde koşan yapılar zarar eder.
Ama dikey entegre üretim yapan, üretim kapasitesini, sistemini ve döngüsünü koruyan işletmeler bu dönemlerde mal varlığı biriktirir ve krizden güçlenerek çıkar.
Finansal olarak küçülen, ancak üretim kaslarını kaybetmeyen firmalar; bir sonraki ekonomik döngüde büyük avantaj sağlar.
Tarih Bunu Defalarca Kanıtladı:
Almanya – Weimar Dönemi (1920’ler)
Paranın değeri yoktu.
Değerli olan: toprak, fabrika, ürün ve makineydi.
Parayı değil, üretim yeteneğini koruyanlar ayakta kaldı.
Türkiye – 1994 / 2001 / 2018 Krizleri
İhracat odaklı çalışan, iç maliyetlerini kontrol eden firmalar avantaj sağladı.
Krizi fırsata çevirenler; yavaşlayanlar değil, yatırım yapabilenlerdi.
Bugünkü Türkiye’de Ne Yapmalı?
Körlemesine büyümek tehlikelidir. Refleksle küçülmek de.
Başarı;
karı değil döngüyü yönetenlerde,
TL değil üretim değeri biriktirenlerde,
zarar etmeyenlerde değil, hazırlanmış olanlardadır.
Türkiye’de bir KOBİ olarak bileşik getiri oluşturmanın yolu;
karı tüketime yönlendirmeden yeniden işine döndürmek,
markaya ve müşteri sadakatine yatırım yapmak
ve zamanı kendi lehine çevirebilmektir.
Büyüme ani değil, sürekli tekrarlanan küçük ama sağlam adımlarla olur.
Sosyolojik Gerçek:
Ekonomik kriz dönemlerinde güven azalır.
Herkes birbirine şüpheyle bakar.
Haklı olarak Kimse kimseye tam anlamıyla güvenmez.
Çünkü, Aç insan önce onurunu yer.
Bugün yaşadığımız ekonomide, “ölen ölür; kalan sağlar bizimdir” dönemindeyiz.
Ve bu farkındalıkla hareket etmek gerekir.
Sonuç Olarak
Problemi dillendirmek kolaydır.
Zor olan, çözümü konuşmak ve çözümde ısrarcı olmaktır.
Bu yüzden:
Küçük ama sürdürülebilir kazanımlar, zamanla çarpan etkisi yaratarak,
işletmenin hem finansal hem de yapısal olarak büyümesini sağlar.
Son söz olarak;
Hayatta kalmalı.
Bugün nefes alan, yarın koşar.
Yeter ki doğru pozisyonda duralım.
Cemil Tuncer yazdı
04 Haziran 2025
*Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Hikmet Akademisi'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.
