Kurânın Kurânla Tefsiri ve Çağdaş Temsilcileri

Kur’ân’ı Kur’ân’la tefsir, öncelikle bir anlama çabasıdır...
Kurânın Kurânla Tefsiri ve Çağdaş Temsilcileri
Dr. Şemsettin KARCI
Dr. Şemsettin KARCI
Eklenme Tarihi : 19.12.2021
Okunma Sayısı : 463

Kur’ân’ı Kur’ân’la tefsir, öncelikle bir anlama çabasıdır. Kur’ân’ın Kur’ân ile tefsîrinin amacı âyetlerin birbiri yardımı ile anlaşılmasıdır. Bu durumda bir âyet diğer âyetin anlaşılmasını sağlıyorsa bu kapsama girer ve Kur’ân’ın Kur’an’la tefsîrini simgeler.  Bu yöntemi ilk olarak uygulayıp ümmetine teşvik eden Hz. Peygamber’in kendisidir. O bakımdan Kur’ân’ı Kur’ân ile yorumlama yöntemi özel bir yöntem olmayı hak etmektedir. “الَّذِينَ آَمَنُوا وَلَمْ يَلْبِسُوا إِيمَانَهُمْ بِظُلْمٍ /İman edenler ve imanlarına zulüm bulaştırmayanlar” âyetindeki zulüm kavramının şirk manasında olduğunu, Lokman’ın oğluna nasihatini anlatan âyetle tefsir ederek bildirir.Bu bize bizzat Kur’ân’ın açıklayıcısı bir Peygamber ’in uygulamasıyla yapılan tefsirin, müstakil bir tefsir yöntemi olduğunu gösterir. Buna göre, hidayet kitabı Kur’ân’ı açıklama görevi verilen canlı Kur’ân Hz. Peygamber, İbn Teymiyye’nin isimlendirmesi ile “احسن طرق التفسير/en iyi tefsir yöntemi” olarak nitelenen Kur’ân’ın Kur’ân’la tefsirini bizzat uygulamış olmaktadır. Kur’ân’ın Kur’ân’la tefsiri sünnet ’in ihmal edileceği anlamına gelmez. Çünkü sünnet bizzat Resul’ün uygulamasıyla bu yöntemi bizlere sunmuştur. Sünnet, Kur’an’ın pratiğini ifade eder. Allah’ın Resulü bu yöntemi, diğer tüm yöntemlerle birlikte özendirmektedir. Böylece sünnet’den önce, tefsirin birinci kaynağının yine Kur’ân’ın kendisi olduğu hakikatini ilke olarak otaya koymaktadır.         

Kuşkusuz bu yöntemi kullanan ilk kişi Efendimiz (s.a.v)’dir. İbn-i Abbâs gibi sahâbiler ve Hasan-ı Basri gibi tabiîlerdir. Mukatil b. Süleyman, İbn Teymiyye, İbn Kayyim, Gazali, İbn-i Kuteybe başlıca temsilcileridir. Geçen yüzyılda Kur’ân’ın Kur’ân’la tefsîrinden yola çıkarak Kur’ân’ı anlamaya çalışan  Şankîtî (ö. 1974), el-Hatîb (ö. 1985) ve Sadıkî Tahrânî (ö. 2011) gibi yazarlar çıkmıştır.Şankîtî, el-Hatîb ve Sadıkî Tahrânî’de okuyucu, vahy-i ilâhinin katışıksız öğretileri ile birebir muhatap olur. Kur’ân’ı anlama ve murâd-ı ilâhiyi keşfetme çalışmalarında, Kur’ân’ın Kur’ân’la tefsiri yönteminin önemi ve değeri bugün açıkça görülmektedir. Multidisipliner bir donanıma sahip oldukları için el-Hatîb ve Tahrânî’nin eserleri, transistör devrimi, dijital devrim gibi bilimsel devrimlerin yaşandığı günümüzde daha bir önem kazanmaktadır. 

Kur’ân’ın Kur’ân’la tefsiri yönteminin bazı kötü niyetli insanlar tarafından suiistimal edilere özellikle de sünnetin inkârı veya Kur’ân’ı anlamada Kur’ân’dan başka bir şeye ihtiyaç yokmuş gibi bir algı oluşturulmak istenmektedir. Bu niyette olanların, Kur’ân’ın Kur’ân’la Tefsîri yöntemini art niyetlerini gizlemek için bir kalkan olarak kullanmaya çalıştıkları son yıllarda daha belirgin bir şekilde görülmektedir. Türkiye’de ve İslâm dünyasında birçok türüne rastladığımız iyi niyetli olmayan çalışmalar mevcuttur. Bunlardan birisinden söz etmek gerekirse Kur’âniyyûn akımının Mısırlı bir mümessili Muhammed Ebû Zeyd (ö. 1930)’den söz edilebilir. Önce Hint alt kıtasında zuhur edip sonra İngiltere’nin sömürgesi durumundaki ülkelerde hızla yayılan bu akımın konumuzla ilgili yayınlanan kitabı “el-Hidaye ve’l-İrfân Fi Tefsîri’l-Kur’ânî Bil-Kur’ân” adını taşımaktadır.

(Bu yazıda yer alan fikirler yazara aittir. Hikmet Akademisi’nin bakış açısını yansıtmayabilir.)

 

YORUMLAR
Musa ÇİFTÇİ
20.12.2021 00:23

Tebrikler. Hayırlı olsun.

YENİ YORUM YAP
güvenlik Kodu
EDİTÖRDEN
Editör'den

Editör'den

2 Yaşındayız…

ALINTI YAZARLAR TÜMÜ
Prof. Dr. Ulvi SARAN (Malatya Eski Valisi)

Prof. Dr. Ulvi SARAN (Malatya Eski Valisi)

Mustafa Yazgan’ın Ardından…

Ümit AKTAŞ
Ümit AKTAŞ

Bulgur ve Adalet

Ali BULAÇ
Ali BULAÇ

Taliban Üzerine

Vahdettin İNCE

Vahdettin İNCE

Taliban’dan Beklentim

Salih TUNA

Salih TUNA

Tehlike ve Müjde!

Taha ÖZHAN

Taha ÖZHAN

Tunus’a Darbe

Byung- CHUL HAN

Byung- CHUL HAN

Yorgunluk Virüsü…

Ramazan BEYHAN

Ramazan BEYHAN

Darbe İnsanlık Suçudur

Tanıl BORA

Tanıl BORA

Üç Terzi

Cemile BAYRAKTAR

Cemile BAYRAKTAR

Yüzyılın İşgali

Mehmet ALAGAŞ

Mehmet ALAGAŞ

Biyografi

Bizimle sosyal ağlarda bağlantı kurun!