Erdemli Toplum Nasıl Oluşur?

Erdemli toplumdan kastımız, ahlaki ilkelere sahip, medeni, iyi/düzgün ve güven veren toplum demektir...
Erdemli Toplum Nasıl Oluşur?
Beşir İSLAMOĞLU
Beşir İSLAMOĞLU
Eklenme Tarihi : 15.12.2021
Okunma Sayısı : 86

Erdemli toplumdan kastımız, ahlaki ilkelere sahip, medeni, iyi/düzgün ve güven veren toplum demektir.

Soru şu: Erdemli toplum nasıl oluşur? Lider/önder (veya devlet) mi erdemli toplumu yetiştirir, yoksa toplum mu erdemli liderler/önderler yetiştirir? Bu soruya en makul cevap, “ayetler ve elçiler” üzerinden verilebilir; şöyle ki: 

İnsanlık tarihini okuduğumuzda, erdemli insanların yetişmesi için, ilk yaratılıştan itibaren yüce yaratıcı tarafından insana/topluma sürekli vahiyle yol gösterildiği, elçiler gönderildiği rahatlıkla görülecektir. Demek ki erdemli bir toplumun oluşması için öncelikle “yol gösteren ayetler/ilkeler” olmalıdır. İnsanlar ilkesiz/kuralsız kendi başlarına erdemli olamıyorlar ki Allah kendilerine elçiler aracılığıyla yol gösterici olan ayetlerini (vesikasını, talimatlarını) göndermiştir.

(Allah, mesaj ve elçiler göndermediği toplumları dünya azabıyla cezalandırmadığını deklere etmektedir. Yöneticiler şımarır ve kötülük yaparlarsa, o topluluk helak olmayı hak etmiş olur. (İsra 15, 16)

Demek ki erdemli bir toplumun oluşması için birinci husus, yazılı ilkelerin/vesikanın bulunmasıdır. Yani, insanların uyması gereken kamil/adil bir sistem/düzen olmalıdır. Evet, erdemli insanların yetişmesi için öncelikle uymaları gereken “erdemli (adil) bir sistem” olmalıdır. Erdemli/adil bir sistem/düzen olmadan insanların hakları korunamaz ve haksızlıklar önlenemez. İnsanlar sadece vicdanlarıyla baş başa bırakılamaz. Tüm insanların hakkını koruyan bir sistemin yürürlükte olması ve uymayanların ağır şekilde cezalandırılması erdemli kalmanın gereklerindendir.

İkinci husus da adil sistemi, adil bir şekilde çalıştıracak erdemli bir liderin (kadronun) bulunmasıdır. Dürüst, adil, liyakatli, cesaretli ve çalışkan bir lider, ne yapacağını ve ekibini kimlerden seçeceğini iyi bilir. Böyle donanımlı bir liderin, toplum üzerinde çok büyük tesiri olur. Bu vasıflara sahip karizmatik bir lider, toplumu rahatlıkla dönüştürebilir. Yeter ki adil, çalışkan, kendisiyle barışık, tutarlı, saygı uyandıran ve ikna edebilen bir karaktere sahip olsun.

İnsanlık tarihine baktığımızda, insanlar siratelmustakimden ayrıldıkça (İlahi nizam/sistem dışına çıktıkça) Allah, elçiler vasıtasıyla onlara ayetlerini/mesajlarını tekraren gönderdiğini ve insanları kendi hallerine ve vicdanlarıyla baş başa bırakmadığını görürüz. Son elçi Muhammed as da Allah’ın mesajlarını esas alarak ilahi nizamı ayakta tutmuş, bir medeniyet inşa etmiş ve insanların erdemli bir şekilde yetişmelerine önderlik ve rehberlik yapmıştır. Muhammed as’ın bu liderlik/önderlik ve devlet geleneği kendisinden sonraki çağlarda da benimsenerek -kör topal da olsa- devam etmiştir.

“Balık baştan kokar” atasözü mevzumuza ışık tutmaktadır. Herhangi bir alanda “baş” olmak isteyenler, o alanla ilgili ehliyet ve liyakate (erdemliliğe) sahip olmalıdırlar. Eğer liderler, önderler, yönetenler, baş olanlar, aile reisleri vb. erdemli, muttaki (sorumluluk bilincine sahip) olur ve ilahi sistemi adilane çalıştırırlarsa, yönetimleri altında bulunan insanların yanlış/kötülük yapma oranı oldukça zayıf kalır. Lakin liderler söz konusu vasıflara sahip değilse, yönetilenlerin kendi başlarına erdemli kalması beklenemez; zira toplumu yücelten sistemle birlikte liderleridir.

Toplum genellikle baştakilerine/önderlerine bakar; Liderler/önderler adil ve güvenilir olurlarsa, halk haksızlığa ve yalancılığa cesaret edemez. Liderler/önderler insanlara saygılı olurlarsa, halk saygısızlığa cesaret edemez. Liderler/önderler çalışkan olurlarsa, halk tembellik yapamaz. Demek ki toplumun gelişmesi ve erdemli kalmasının temelinde yöneticilerin büyük rolü vardır. Onlar işlerini düzgün yapar ve denetimlerini sıklaştırırlarsa, vatandaşlar da ona göre şekil alırlar. Unutmayalım ki tarihteki zaferler, başarılar ve toplumun dönüştürülmesi büyük liderler ve liderlerin kadrolarıyla gerçekleşmiştir. 20. Yüz yılın bilge lideri Aliya İzzetbegoviç, bu tezin en güzel örneğidir. (Vefatının 18. Yılında -19.10.2003- kendisine rahmetle ve sevgiyle anıyoruz.)

Peki, erdemli toplumu erdemli bir sistem ve liderler yetiştiriyorsa, erdemli liderleri/önderleri kim, nasıl yetiştirecek?

Erdemli liderler, doğuştan gelen yetenekle birlikte iyi bir eğitim-öğretimle (okumayla) ancak yetişir. Yetenekleri dikkate alarak düzenlenmiş sağlıklı bir eğitim sistemi, kimlerin iyi bir lider/yönetici, kimlerin iyi bir doktor, kimlerin iyi bir mühendis, kimlerin iyi bir öğretmen ve kimlerin de diğer alanlarda iyi bir meslek sahibi olduğunu rahatlıkla ortaya çıkartır ve ona göre de yetiştirir. Yeter ki insanların kabiliyet ve yeteneklerini dikkate alan bir eğitim sistemi olsun…

Evet, erdemli liderlerin/önderlerin yetişmesi iyi bir eğitim almasıyla mümkün olacaktır. Bu eğitim de Kur’an’ın temel ilkelerinin merkezde olduğu bir eğitim sistemi olmalıdır. Bugün dünyada kısmen de olsa adil/düzgün çalışan ülkeler/sistemler, adını koymasalar da (Kur’an’i ilkeler demeseler de) aslında Kur’ani ilkelerle hareket etmektedirler. Adil, tarafsız, şeffaf, ortak akılla hareket eden, tecrübeye dayanan, şahsi çıkardan uzak, kamu yararına önem veren, görevi emanet bilen, bilgili,  yetenekli, liyakatli yöneticiler Kur’an’ın insanlık için öngördüğü sistemi çalıştırmaktadırlar ve dünya üzerinde örnek olarak gösterilmektedirler.

Özetle belirtmek isterim ki insanları erdemli kılan birinci adım sistemdir; ikinci adım da liderdir. Öyle ise, bir ülkede adil bir sistem yoksa bunun farkında olan her vatandaş, o sistemin oluşması için gayret sarf etmeli, siyasetçileri ve kamuoyunu harekete geçirmelidir. Bu konuda özellikle siyasetçilere, akademisyenlere, yazarlara, entelektüellere, gazetecilere çok iş düşmektedir. Bu gruplar, adil bir sistem ortaya çıkartana kadar asla boş durmamalıdırlar. Sistemi oluşturmakla da kalmamalı, yönetenleri denetlemeli ve aksaklıkları rapor ederek ilgili makamlara bildirmelidirler.

Türkiye’de geçmişte olduğu gibi bugün de adil bir sistem ve erdemli liderlere (siyasetçiye, yöneticiye) çok ihtiyacımız var; zira toplumun erdemli olması, huzur ve güven içerisinde yaşaması adil bir sistem ve o sistemi çalıştıran ekibe bağlıdır. Erdemli bir sistemin yürürlükte ve yönetenlerin işbaşında olması için de ancak halkın sağlıklı bir eğitim alması ve hak ve adalet konusunda bilinçlenmesi ile mümkün olacaktır.

Selam ve muhabbetlerimle… BEŞİR İSLAMOĞLU

(Bu yazıda yer alan fikirler yazara aittir. Hikmet Akademisi’nin bakış açısını yansıtmayabilir.)

YAZARA AİT BÜTÜN YAZILAR
1 Kimin Işığıyla Nurlanıyorsunuz?2 Hangi Unsurlar Şirke Götürür?3 İslam, Kişi Odaklı Değil, İlke Odaklı Bir Sistemdir 4 Kur'an'ın Doğru Anlaşılmasına Yönelik Sorun, Zihniyet Sorunudur5 Erdemli Toplum Nasıl Oluşur?6 İslam’da İlkeler Kadim ve Bakidir, İçtihat İse Hadis ve Konjonktureldir7 Siyaseti Dinleştirmek ve Dini Siyasallaştırmak Üzerine…8 Sünnete Kimler Daha Bağlıdır?9 Ehl-i Sünnet Bir Koalisyondur; Homojen Bir Yapı Değildir10 Aliya İzzetbegoviç’i Mütefekkir Kılan Faktörler11 Allah Hakkında Delilsiz Konuşmak, Ona İftira Atmaktır12 Resulullah As’dan Sonra Yaşanan Hadiseler, Onun Mesajını (Yolunu) Değiştirmiştir/Saptırmıştır -2-13 Resulullah As’dan Sonra Yaşanan Hadiseler, Onun Mesajını (Yolunu) Değiştirmiştir/Saptırmıştır -1-14 Hak Gaspı, İbadetlerin Kazancını Tüketir15 Ahlakın Şartı Kaçtır?16 Her İyi Müslüman, Aynı Zamanda İyi İnsandır17 Kurban İbadetini (Kurban Etmeden!) Doğru anlamak -2- 18 Hayvanlar İhtiyaç Üzerine Kesilir; Geleneğe Kurban Edilemez -1-19 Kur’an’ın Hükümlerinde Tahrifat Yapmak, “Dine Karşı Din” Uydurmaktır -6-20 Kur’an’ın Hükümlerinde Tahrifat Yapmak, “Dine Karşı Din” Uydurmaktır -5-21 Dinde Tahrifat Yapmak, Apaçık Bir Bühtandır -4-22 Dinde Tahrifat Yapmak, Apaçık Bir Günahtır -3-23 Dinleri İle İlgili Uydurdukları Kendilerini Aldatmıştı -2-24 Dinleri İle İlgili Uydurdukları Kendilerini Aldatmıştı -1-25 İnsan Hayatının Güvencesi Kısastır26 İnsanca Yaşamanın Ön Koşulu, Nesil Emniyetidir27 Er Kişi Niyetine28 Buhari’nin “Camiu’s-Sahih” Adlı Eserinin, Kur’an’la Eşitlenmesi Çabaları Üzerine29 Akılla Temellendirilmeyen İman, Koftur -2-30 Vahiy ve Akılla Temellendirilmeyen İman, Koftur -1-31 Güçlünün Yanında Yer Almak32 Mesafe, Maske ve Temizlik Sadece Coronavirüse Karşı Değil33 Müslümanlar Kimlik Krizi Mi Yaşıyor; Yoksa Sahte Kimlik Mi Taşıyor?34 İbn Rüşd Müktesebatının Temeli Akıldır35 İmam Gazali’yi Doğru Anlamak36 Bilim Geliştikçe Din Tasavvuru Da Değişir37 Dava Sahipleri Nerdesiniz? 38 Şahitlik, (Şehitlik), Hak ve Adaletin Gerçekleşmesi İçindir39 Görevimiz “İman Sorgulamak” Değil, Zulmü Sorgulamaktır40 Kaluu Bela Allah İle Ahitleşmektir. Bakın Nasıl!41 Zekât Kurumunun Güncellenmesi (6)42 Zekât Kurumunun Güncellenmesi (5)43 Zekât Kurumunun Güncellenmesi (4)44 Zekât Kurumunun Güncellenmesi (3)45 Zekât Kurumunun Güncellenmesi (2)46 Zekât Kurumunun Güncellenmesi (1)47 Dini 21. Asrın Aklıyla Anlamak / Yorumlamak
YORUMLAR
YENİ YORUM YAP
güvenlik Kodu
EDİTÖRDEN
Editör'den

Editör'den

2 Yaşındayız…

ALINTI YAZARLAR TÜMÜ
Prof. Dr. Ulvi SARAN (Malatya Eski Valisi)

Prof. Dr. Ulvi SARAN (Malatya Eski Valisi)

Mustafa Yazgan’ın Ardından…

Ümit AKTAŞ
Ümit AKTAŞ

Bulgur ve Adalet

Ali BULAÇ
Ali BULAÇ

Taliban Üzerine

Vahdettin İNCE

Vahdettin İNCE

Taliban’dan Beklentim

Salih TUNA

Salih TUNA

Tehlike ve Müjde!

Taha ÖZHAN

Taha ÖZHAN

Tunus’a Darbe

Byung- CHUL HAN

Byung- CHUL HAN

Yorgunluk Virüsü…

Ramazan BEYHAN

Ramazan BEYHAN

Darbe İnsanlık Suçudur

Tanıl BORA

Tanıl BORA

Üç Terzi

Cemile BAYRAKTAR

Cemile BAYRAKTAR

Yüzyılın İşgali

Mehmet ALAGAŞ

Mehmet ALAGAŞ

Biyografi

Bizimle sosyal ağlarda bağlantı kurun!