KİTAB’I, KİTAP’TAN ÖĞRENME ZARURETİ

Geçmiş asırlarda “Kitap” kavramı ile ilgili yapılan tartışmalar, genişletilerek devam etmektedir. Kitap’ı doğru öğrenmenin yolu, onu yine Kur’an kitabından öğrenmektir.
KİTAB’I, KİTAP’TAN ÖĞRENME ZARURETİ
Beşir İSLAMOĞLU
Beşir İSLAMOĞLU
Eklenme Tarihi : 12.05.2024
Okunma Sayısı : 60

KİTAP’I, KİTAP’TAN ÖĞRENME ZARURETİ

 

Geçmiş asırlarda “Kitap” kavramı ile ilgili yapılan tartışmalar, genişletilerek devam etmektedir. Kitap’ı doğru öğrenmenin yolu, onu yine Kur’an kitabından öğrenmektir. 

 

Kitap; “ketebe” (yazdı) fiilinden türemiş bir kavramdır. Kur’an’a göre bir nesnenin kitap olması için yazıya dökülmesi şart değildir. Allah’ın var ettiği ve bildirdiği her ne hakikat varsa, o hakikat, “Kitap” olarak isimlendirilir ve "yazılmış" gibi kabul edilir. Dolayısıyla başta Muhammed Resul olmak üzere, bütün Resullere verilen kitaplar, yazılı metinler değil, bütünüyle vahiyle gerçekleşen sözlü hitaptır.

 

Kur'an kitabı, genellikle üç çeşit kitaptan söz eder. 

Birincisi; kainat ayetlerinin oluşturduğu İlahi sistem, Kitap olarak isimlendirilir. (Güneş, ay ve gezegenlerin düzenli çalışmaları)

İkincisi; kainatta geçerli olan ve adına “sünnetullah” denilen kanun ve hükümler, Kitap olarak isimlendirilir; zira kainatta her ne varsa, tümü Kitap’ın yasalarına göre çalışmaktadır. 

Üçüncüsü de Mushaf haline getirilen öğüt dolu Kur'an ayetleri de Kitap olarak isimlendirilir.

 

Kur’an, bazı ayetlerde Kitap tanımını şöyle yapmaktadır:

Kitap; önceden belirlenmiş yasalardır. (8-68, 10-61) Kitapta hiçbir çelişki yoktur. (18-1) Kerim olan Kur’an, korunmuş Kitaptadır. (gönderildiği gibi korunmuştur; hiçbir değişikliğe uğratılmamıştır.) (56-78) İnsanların yaptıkları iyilik veya kötülük Kitap’ta yer almaktadır. (18/49,17/14)

Her şey Kitaplara (Allah’ın koyduğu yasalara) göre gerçekleşmektedir. (35/11) Gerçekleşen her şey, Allah’ın bilgisinde kitaplaştırılmaktadır. (57/22) Yerin karanlıklarında bir habbe/tane, yaş ve kuru her şey, apaçık bir Kitap'ta (Allah’ın bilgisindedir). (6/59) Cin insanların dinledikleri, yazılı metin değil, hitap şeklindeki Kitap’tır. (46/30) Resulün okuduğu sahifelerde, değerli Kitaplar (öğretiler, hükümler) vardır. (98-3) 

 

Kitap hakkında tartışılan konuların başında, Kitap’ın Resullere geliş şekli gelmektedir. Bu konuda, Kur’an’da geçen “ümmü'l-Kitap” ve “levh-i Mahfuz” kavramları önem arz etmektedir. Belirtmiş olalım ki bu kavramlar, Allah’ın katında “depolanmış bilgiler” anlamı taşımaz. Bu kavramlar, Allah’ın bilgisi, yasa, hüküm, kader, insanların eylemlerini kayıt altına alınan bilgiler demektir. 

 

Dolayısıyla, “varlıklarla ilgili bilgiler önceden levhi mahfuzda hazırlanarak saklanır, zamanı geldiğinde Resullere indirilmeye başlanır” şeklinde bir inanç sağlıklı değildir. 

Başka bir ifadeyle, “kainattaki olmuş olacak her olay, levhi mahfuzda toplu olarak vardır; kitap paket olarak indirilmiştir” demek, hakikate uygun düşmemektedir. Ummul Kitap (Kitap’ın yasaları) ve levhi mahfuz (korunanlar), varlıklarla ilgili bilgiler değil, varlıklarla ilgili yasa ve ilkelerdir. Bu yasalara “kitap” denilmektedir. Bu anlamda Kur’an da ummul Kitap’tır. (43/4)  

 

Varlıklarla ilgili yasalar başka, varlıklarla ilgili bilgiler başkadır. Mesela, henüz yaşanmamış Bedir savaşıyla ilgili talimat/bilgi, kainatın varlığı ile birlikte hazırlanmaz. Allah, olay vuku bulduğunda, ihtiyaç üzerine elçisini bilgilendirir. O bilgiler (vahiy), indiğinde kitaplaşır. Yani, insanların ihtiyaçlarına ve genel gidişata göre Allah vahiy indirir. Aksi takdirde, insan sorumluluğu ortadan kalkar, insan kader mahkümu (robot) olur.

 

Kur’an’da, “sana sorarlar…” şeklinde pek çok ayet geçmektedir. Bu ayetler, toplumun ihtiyaçları dikkate alınarak ayetlerin indirildiğini göstermektedir. Bir anlamda, talepler aşağıdan yukarıya gönderilir, yukarıdan da vahiyle cevap verilir. İnsanlarla ilgili önceden yazılmış, belirlenmiş (kaderleştirilmiş) paket şeklinde bir kitap (levhi mahfuz) söz konusu değildir. Sorunlar ortaya çıktıkça, Allah, ayetler indirmiş, Resul de o ayetlerle sorunları çözmüştür. 

 

“Hem yeryüzünde, hem de bizzat kendinizde meydana gelen her bir musibet (sıkıntı, kötülük), başlangıçta kitapta yazılmıştı.” (57/22) Kitapta yazılmış olan, ilahi yasalardır. Mesela, iyilik yapanların, ahirette iyilik görmesi; kötülük yapan da kötülük görmesi temel bir ilke olarak yazılmıştır (kitaplaştırılmıştır).

“Biz her şeyi, bir Kitap’ta sayıp kaydettik” (78/29) ayeti, temel yasalar ve ilkeler anlamındadır. Yani, her konuda temel ilkeler, yasalar ve mesajlar apaçık bir şekilde Kitap’ta yer almıştır ve bildirilmiştir. Ansiklopedik bilgiler ihtiva eden bir kitap anlamında değildir.

 

Evet, Kur’an kitabı, insanların hayatlarını düzenlemek için gönderilmiştir. Allah, “ey Kitap sahipleri” diyerek, geçmiş Kitap sahiplerinin Kitaplarına sahip çıkmadıkları, tahrif ettikleri, hayatlarını Kitaplara göre düzenlemedikleri, Kitapların hükümleriyle hükmetmedikleri için açık bir şekilde uyarmıştır. Bu uyarı, sadece onlar için değil, şimdikileri ve gelecektekileri de bağlamaktadır.

 

Selam ve sağlık dileklerimle…

BEŞİR İSLAMOĞLU

11.05.24

*Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Hikmet Akademisi'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

 

YAZARA AİT BÜTÜN YAZILAR
1 KİTAB’I, KİTAP’TAN ÖĞRENME ZARURETİ2 BİLİM GELİŞTİKÇE, DİN TASAVVURU DA DEĞİŞİR3 Resu ve Kitap ile İlgili Bitmeyen Münakaşalar4 MÜSLÜMANLAR CEHENNEME GİRİP TEKRAR ÇIKACAK MI?5 ESKİ ÇAĞLARIN TASAVVURU İLE KUR’AN ANLAŞILMAZ6 KUR’AN’IN DOĞRU ANLAŞILMASINDA MECAZ, TEŞBİH VE TEMSİLİN ÖNEMİ7 Müslüman Geçinenler Nerelerde Yanlış Yaptı?8 Kitle Kültürü Manipülasyondur9 MUHAMMED AS’IN GERÇEK SÜNNETİNİ/YOLUNU, ANCAK KUR’AN’DAN ÖĞRENEBİLİRİZ10 Sorun Dindemi, Dini Yanlış Anlamadamı?11 ALLAH TASAVVURUMUZ, DİN ANLAYIŞIMIZI BELİRLER12 KUR’AN BEŞ TEMEL ÜZERİNE BİNA EDİLMEKTEDİR13 İNSAN OLMANIN ÖLÇÜSÜ,AHLAKTIR.14 GECEYI KADIR YAPAN KURANDIR15 INSAN OLMAK ISTIKAMET ÜZERE OLMAKTIR16 Hesap Vakti Yakindir; Ölümle Baslar17 Seytan Neyimiz Olur?18 Musa (as) Ile Bir Kul Yolculugunda Verilen Mesaj19 Harut Ve Marut Kissasinda Verilen Mesaj20 Cinlerin Mitlestirilmesi (5) 21 Cinlerin Insan Anlaminda Kullanilmasi (4)22 Ayetler Baglaminda Cin Kavrami (3)23 Cin Kavramini Hurafelerden Arindirmak (2)24 Ins ve Cin Terkibi Ne Demektir? (1)25 Tasavvuf Ilmi Ve Tarikat Dinciligi (2)26 Tasavvuf Ilmi Ve Tarikat Dinciligi (1)27 Insani Kölelestirmek En Agir Suçtur 28 Dua-Kader-Imtihan Iliskisi (Dua kaderi degistirir mi?) 29 Elestirilerde En Büyük Sorun, Ahlaksizliktir30 Kitap'i Dogru Tanimak31 Illet/Sebepler Degistiginde Hükümler De Degisir32 Kurban Sadakasinin Güncellenmesi Zorunludur33 Hac Ibadetini Güncellemek, Zarurettir Haccin Vakti (Hac Aylari)34 Hac Ibadetini Güncellemek, Zarurettir 35 Din Ögrenmede Kistas Nedir?36 Kur' an-i Reyi Ile Tefsir Edenler Kafir Olur Mu?37 Tenkit, Bir Tezin Dogrulugu Için Zaruridir; Ancak Cedele Dönüstürülmemelidir38 Dava, Hakka Riayet Etmekle Kazanilir39 Geceyi Kadir Yapan, Kur'an'dir40 Salatin, Namazla Iliskisi Üzerine?41 Kur'an'in Maksat ve Misyonu, Sorun Çözmektir42 Kur'an'da Ne Aradiniz Da Bulamadiniz? 43 Toplumda Allah'in Dini Yerine "Karma? Dinler Tercih Edilmektedir. Siz Hangi Dini Seçtiniz?44 "Kur'an Bize Yeter? Üzerine Yapilan Tartismalar45 Sirk Kosmanin Temel Nedeni, Allah'a Olan Güvensizliktir46 Imanlarina Zulüm Bulastirmayanlar Ancak Güvendedir 47 Haddini Bilmek, Insan Olmanin Temel Sartidir48 Hakikat, Batini Yollarla Ögrenilebilir Mi? 49 Din Üzerinden Yapilan Zulümler50 Zulüm Devam Ediyorsa, Tövbe ve Helallesme Anlamsizdir51 Gençlik Niçin Islam'a Mesafelidir? (Enes Kara ve benzer durumlar üzerine)52 "Kabir Ehlinden Yardim Isteyiniz?! "Allah Ile Beraber Baska Bir Ilah! Öyle MI??53 Kimin Isigiyla Nurlaniyorsunuz?54 Hangi Unsurlar Sirke Götürür?55 Islam, Kisi Odakli Degil, Ilke Odakli Bir Sistemdir 56 Kur'an'in Dogru Anlasilmasina Yönelik Sorun, Zihniyet Sorunudur57 Erdemli Toplum Nasil Olusur?58 Islam’da Ilkeler Kadim ve Bakidir, Içtihat Ise Hadis ve Konjonktureldir59 Siyaseti Dinlestirmek ve Dini Siyasallastirmak Üzerine?60 Sünnete Kimler Daha Baglidir?61 Ehl-i Sünnet Bir Koalisyondur; Homojen Bir Yapi Degildir62 Aliya Izzetbegoviç’i Mütefekkir Kilan Faktörler63 Allah Hakkinda Delilsiz Konusmak, Ona Iftira Atmaktir64 Resulullah As’dan Sonra Yasanan Hadiseler, Onun Mesajini (Yolunu) Degistirmistir/Saptirmistir -2-65 Resulullah As’dan Sonra Yasanan Hadiseler, Onun Mesajini (Yolunu) Degistirmistir/Saptirmistir -1-66 Hak Gaspi, Ibadetlerin Kazancini Tüketir67 Ahlakin Sarti Kaçtir?68 Her Iyi Müslüman, Ayni Zamanda Iyi Insandir69 Kurban Ibadetini (Kurban Etmeden!) Dogru anlamak -2- 70 Hayvanlar Ihtiyaç Üzerine Kesilir; Gelenege Kurban Edilemez -1-71 Kur’an’in Hükümlerinde Tahrifat Yapmak, ?Dine Karsi Din? Uydurmaktir -6-72 Kur’an’in Hükümlerinde Tahrifat Yapmak, ?Dine Karsi Din? Uydurmaktir -5-73 Dinde Tahrifat Yapmak, Apaçik Bir Bühtandir -4-74 Dinde Tahrifat Yapmak, Apaçik Bir Günahtir -3-75 Dinleri Ile Ilgili Uydurduklari Kendilerini Aldatmisti -2-76 Dinleri Ile Ilgili Uydurduklari Kendilerini Aldatmisti -1-77 Insan Hayatinin Güvencesi Kisastir78 Insanca Yasamanin Ön Kosulu, Nesil Emniyetidir79 Er Kisi Niyetine80 Buhari’nin ?Camiu’s-Sahih? Adli Eserinin, Kur’an’la Esitlenmesi Çabalari Üzerine81 Akilla Temellendirilmeyen Iman, Koftur -2-82 Vahiy ve Akilla Temellendirilmeyen Iman, Koftur -1-83 Güçlünün Yaninda Yer Almak84 Mesafe, Maske ve Temizlik Sadece Coronavirüse Karsi Degil85 Müslümanlar Kimlik Krizi Mi Yasiyor; Yoksa Sahte Kimlik Mi Tasiyor?86 Ibn Rüsd Müktesebatinin Temeli Akildir87 Imam Gazali’yi Dogru Anlamak88 Bilim Gelistikçe Din Tasavvuru Da Degisir89 Dava Sahipleri Nerdesiniz? 90 Sahitlik, (Sehitlik), Hak ve Adaletin Gerçeklesmesi Içindir91 Görevimiz ?Iman Sorgulamak? Degil, Zulmü Sorgulamaktir92 Kaluu Bela Allah Ile Ahitlesmektir. Bakin Nasil!93 Zekât Kurumunun Güncellenmesi (6)94 Zekât Kurumunun Güncellenmesi (5)95 Zekât Kurumunun Güncellenmesi (4)96 Zekât Kurumunun Güncellenmesi (3)97 Zekât Kurumunun Güncellenmesi (2)98 Zekât Kurumunun Güncellenmesi (1)99 Dini 21. Asrin Akliyla Anlamak / Yorumlamak
YORUMLAR
YENİ YORUM YAP
güvenlik Kodu
EDİTÖRDEN
Bizimle sosyal ağlarda bağlantı kurun!