ESKİ ÇAĞLARIN TASAVVURU İLE KUR’AN ANLAŞILMAZ

Her çağın ve her toplumun kendine has dili, kavramları, kültürü ve evren tasavvurları vardır. Toplumların sahip olduğu bu olgular -kısmen değişikliğe uğrayarak- nesilden nesillere taşınarak sürdürülmüştür; ancak zaman ilerledikçe insanlar tekamül ederek aydınlanmış ve evren tasavvurlarını değiştirmişlerdir.
ESKİ ÇAĞLARIN TASAVVURU İLE KUR’AN ANLAŞILMAZ
Beşir İSLAMOĞLU
Beşir İSLAMOĞLU
Eklenme Tarihi : 28.11.2023
Okunma Sayısı : 101

ESKİ ÇAĞLARIN TASAVVURU İLE KUR’AN ANLAŞILMAZ

 

Her çağın ve her toplumun kendine has dili, kavramları, kültürü ve evren tasavvurları vardır. Toplumların sahip olduğu bu olgular -kısmen değişikliğe uğrayarak- nesilden nesillere taşınarak sürdürülmüştür; ancak zaman ilerledikçe insanlar tekamül ederek aydınlanmış ve evren tasavvurlarını değiştirmişlerdir. 

  

Kur’an’ın ilk defa hitap ettiği Orta Çağ Arap toplumunun geçmişten devraldığı bir evren ve tanrı tasavvurları vardı. Bu tasavvurları genellikle İsrailiyat ve  Mesihiyat kaynaklı menkıbelere, efsanevi masallara ve mitolojik hikayelere dayanıyordu. Kur’an, o toplumun inanç haline getirdikleri kültür, ifade ve kavramları mecazi ve temsili olarak kullanmıştır. 

 

Bazı doğal hadiselerin ve soyut kavramların, Kur’an’da olağanüstü hadiseler gibi anlatılması, vahyin ilk muhataplarının mitolojik düşünce yapısına sahip olmalarından kaynaklanmaktadır; zira vahyin ilk muhataplarının, yeterince tabiat yasalarına ilişkin bilgileri yoktu. Astronomik olayları, astroloji (tahmin ve hayali cinler) üzerinden anlamaya çalışıyorlardı. Kahinler, gökte neler olup bittiğini güya cinlerden alarak halka bildiriyorlardı. Yani kehanetliğin bilgi kaynağı, müneccimlikti. Bütün yazgılarını müneccimlikle (yıldızlara bakarak) öğrenmeye çalışırlardı. 

 

Cahiliye Arapları, melek, şeytan gibi ruhani kabul ettikleri soyut varlıklara “cin” derlerdi. Cin olarak kabul ettikleri ruhani varlıkların iyilerine melek, kötü olanlarına da şeytan derlerdi. Meydana gelen pek çok olayı cinlerin yaptığına, hatta daha ileri giderek, Allah ile cinler arasında akrabalık bağı olduğuna inanırlardı (37/158) ve ortak koşarlardı. (6/100) Hatta melek olan cinleri, Allah’ın kızları sayarlardı. 

  

Cahiliye Araplarına göre, cinler ruhani varlıklar olduklarından, her türlü kalıba, kılığa (insan veya hayvan suretine) girebilmektedirler. Hatta insanlarla evlenip çocuk sahibi bile olabilmektedirler. Daha ötesi, günümüzde sara, cinnet, delilik gibi psikolojik ve nörolojik hastalıkların, cinlerden kaynaklandığına inandılar. O çağlarda bilim gelişmediği için pek çok hastalığı cin, büyü, nazar gibi mitlere bağladılar ve çare olarak “muskacılık” diye bir araç geliştirdiler.

 

Maalesef geçmişteki Müslüman alimlerin ekseriyeti de cinlerin, insanlar gibi doğup büyüdüklerine, yiyip içtiklerine, insanlara zarar verdiklerine, ölüp cennet veya cehenneme gireceklerine inandılar. Bunun için de “cinci hoca” lakaplı hudamcılar ortaya çıktı.

 

Huddamcılar, cin ve şeytan denen varlıkları kontrol ettiklerini, muskacılık, ebced harfleriyle, sayılarla cinlerle ilişki kurmaya çalıştıklarını ve böylece kontrol altına aldıklarına cahil halkı inandırdılar. Böylece, cincilik, müneccimlik, büyücülük diye yeni bir sahtekarlık sektörü ortaya çıkmış oldu.

 

Başa dönersek, kabul etmek gerekir ki eski çağların tanrı ve evren tasavvuru gölgesinde Kur’an doğru anlaşılamaz. Kur’an, “gaybı kimsenin bilmeyeceğini” ve göklere çıkarak bilgi alamayacağını temellendirerek, müneccimlerin, büyücülerin, huddamcıların sahtekarlıklarını ifşa etmiştir. 

 

Kur’an, Cahiliye toplumunun kullandığı kavramları (cin, melek, şeytan vs.), onların anlayabileceği bir üsluple kullanır. Cinleri bazen melek, bazen şeytan ve bazen yabancı insan olarak kullandığı gibi, şeytanları da bazen kötü insanlar, bazen kötü nefisler için kullanır. Zaten şeytan, bir varlık olmaktan ziyade bir sıfattır. Yani kötülüğün, azgınlığın, tekebbürün, şımarıklığın cisimlendirilmiş halidir. 

 

Cin kavramının, sadece Mekki ayetlerde geçmiş olması, Medine’de inan ayetlerde kullanılmamış olması, cin tasavvurlarının değişmesi gerektiğini ifade etmektedir. Evet, 21.asrın din tasavvurunda artık eski çağlardan devam edip gelen hayali (ruhsal) varlıklara yer olmamalıdır. Bu hayali (cin, şeytan, iblis, ifrit, peri, gülyabani vs.) soyut varlıklardan toplum kurtulmadığı sürece, dini doğru anlayamayacağı gibi, sağlık ve huzura kavuşmayacaktır. 

 

Hülasa; Kur’an’ın öğrettiği din, hayali varlıklara, gizemli kavramlara ve esrarlı anlatımlara yer vermez. Müteşabih olarak kullandığı kavramlar, zorunluluktandır.

Allah’ın kendini, gücünü ve henüz kurulmamış olan ahireti başka nasıl bize kavratabilirdi!

Öyle ise, Kur’an’ın, lafzından ziyade maksadına, ne dediğinden ziyade “ne demek istendiğine” yoğunlaşmamız gerekir. Bunun için de Allah’ın verdiği aklı sağlıklı kullanmamızdan ve bilimden yararlanmamızdan başka yol yoktur. 

 

Selam ve sağlık dileklerimle…

BEŞİR İSLAMOĞLU 22/11/23

*Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Hikmet Akademisi'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

YAZARA AİT BÜTÜN YAZILAR
1 MÜSLÜMANLAR CEHENNEME GİRİP TEKRAR ÇIKACAK MI?2 ESKİ ÇAĞLARIN TASAVVURU İLE KUR’AN ANLAŞILMAZ3 KUR’AN’IN DOĞRU ANLAŞILMASINDA MECAZ, TEŞBİH VE TEMSİLİN ÖNEMİ4 Müslüman Geçinenler Nerelerde Yanlış Yaptı?5 Kitle Kültürü Manipülasyondur6 MUHAMMED AS’IN GERÇEK SÜNNETİNİ/YOLUNU, ANCAK KUR’AN’DAN ÖĞRENEBİLİRİZ7 Sorun Dindemi, Dini Yanlış Anlamadamı?8 ALLAH TASAVVURUMUZ, DİN ANLAYIŞIMIZI BELİRLER9 KUR’AN BEŞ TEMEL ÜZERİNE BİNA EDİLMEKTEDİR10 İNSAN OLMANIN ÖLÇÜSÜ,AHLAKTIR.11 GECEYI KADIR YAPAN KURANDIR12 INSAN OLMAK ISTIKAMET ÜZERE OLMAKTIR13 Hesap Vakti Yakindir; Ölümle Baslar14 Seytan Neyimiz Olur?15 Musa (as) Ile Bir Kul Yolculugunda Verilen Mesaj16 Harut Ve Marut Kissasinda Verilen Mesaj17 Cinlerin Mitlestirilmesi (5) 18 Cinlerin Insan Anlaminda Kullanilmasi (4)19 Ayetler Baglaminda Cin Kavrami (3)20 Cin Kavramini Hurafelerden Arindirmak (2)21 Ins ve Cin Terkibi Ne Demektir? (1)22 Tasavvuf Ilmi Ve Tarikat Dinciligi (2)23 Tasavvuf Ilmi Ve Tarikat Dinciligi (1)24 Insani Kölelestirmek En Agir Suçtur 25 Dua-Kader-Imtihan Iliskisi (Dua kaderi degistirir mi?) 26 Elestirilerde En Büyük Sorun, Ahlaksizliktir27 Kitap'i Dogru Tanimak28 Illet/Sebepler Degistiginde Hükümler De Degisir29 Kurban Sadakasinin Güncellenmesi Zorunludur30 Hac Ibadetini Güncellemek, Zarurettir Haccin Vakti (Hac Aylari)31 Hac Ibadetini Güncellemek, Zarurettir 32 Din Ögrenmede Kistas Nedir?33 Kur' an-i Reyi Ile Tefsir Edenler Kafir Olur Mu?34 Tenkit, Bir Tezin Dogrulugu Için Zaruridir; Ancak Cedele Dönüstürülmemelidir35 Dava, Hakka Riayet Etmekle Kazanilir36 Geceyi Kadir Yapan, Kur'an'dir37 Salatin, Namazla Iliskisi Üzerine?38 Kur'an'in Maksat ve Misyonu, Sorun Çözmektir39 Kur'an'da Ne Aradiniz Da Bulamadiniz? 40 Toplumda Allah'in Dini Yerine "Karma? Dinler Tercih Edilmektedir. Siz Hangi Dini Seçtiniz?41 "Kur'an Bize Yeter? Üzerine Yapilan Tartismalar42 Sirk Kosmanin Temel Nedeni, Allah'a Olan Güvensizliktir43 Imanlarina Zulüm Bulastirmayanlar Ancak Güvendedir 44 Haddini Bilmek, Insan Olmanin Temel Sartidir45 Hakikat, Batini Yollarla Ögrenilebilir Mi? 46 Din Üzerinden Yapilan Zulümler47 Zulüm Devam Ediyorsa, Tövbe ve Helallesme Anlamsizdir48 Gençlik Niçin Islam'a Mesafelidir? (Enes Kara ve benzer durumlar üzerine)49 "Kabir Ehlinden Yardim Isteyiniz?! "Allah Ile Beraber Baska Bir Ilah! Öyle MI??50 Kimin Isigiyla Nurlaniyorsunuz?51 Hangi Unsurlar Sirke Götürür?52 Islam, Kisi Odakli Degil, Ilke Odakli Bir Sistemdir 53 Kur'an'in Dogru Anlasilmasina Yönelik Sorun, Zihniyet Sorunudur54 Erdemli Toplum Nasil Olusur?55 Islam’da Ilkeler Kadim ve Bakidir, Içtihat Ise Hadis ve Konjonktureldir56 Siyaseti Dinlestirmek ve Dini Siyasallastirmak Üzerine?57 Sünnete Kimler Daha Baglidir?58 Ehl-i Sünnet Bir Koalisyondur; Homojen Bir Yapi Degildir59 Aliya Izzetbegoviç’i Mütefekkir Kilan Faktörler60 Allah Hakkinda Delilsiz Konusmak, Ona Iftira Atmaktir61 Resulullah As’dan Sonra Yasanan Hadiseler, Onun Mesajini (Yolunu) Degistirmistir/Saptirmistir -2-62 Resulullah As’dan Sonra Yasanan Hadiseler, Onun Mesajini (Yolunu) Degistirmistir/Saptirmistir -1-63 Hak Gaspi, Ibadetlerin Kazancini Tüketir64 Ahlakin Sarti Kaçtir?65 Her Iyi Müslüman, Ayni Zamanda Iyi Insandir66 Kurban Ibadetini (Kurban Etmeden!) Dogru anlamak -2- 67 Hayvanlar Ihtiyaç Üzerine Kesilir; Gelenege Kurban Edilemez -1-68 Kur’an’in Hükümlerinde Tahrifat Yapmak, ?Dine Karsi Din? Uydurmaktir -6-69 Kur’an’in Hükümlerinde Tahrifat Yapmak, ?Dine Karsi Din? Uydurmaktir -5-70 Dinde Tahrifat Yapmak, Apaçik Bir Bühtandir -4-71 Dinde Tahrifat Yapmak, Apaçik Bir Günahtir -3-72 Dinleri Ile Ilgili Uydurduklari Kendilerini Aldatmisti -2-73 Dinleri Ile Ilgili Uydurduklari Kendilerini Aldatmisti -1-74 Insan Hayatinin Güvencesi Kisastir75 Insanca Yasamanin Ön Kosulu, Nesil Emniyetidir76 Er Kisi Niyetine77 Buhari’nin ?Camiu’s-Sahih? Adli Eserinin, Kur’an’la Esitlenmesi Çabalari Üzerine78 Akilla Temellendirilmeyen Iman, Koftur -2-79 Vahiy ve Akilla Temellendirilmeyen Iman, Koftur -1-80 Güçlünün Yaninda Yer Almak81 Mesafe, Maske ve Temizlik Sadece Coronavirüse Karsi Degil82 Müslümanlar Kimlik Krizi Mi Yasiyor; Yoksa Sahte Kimlik Mi Tasiyor?83 Ibn Rüsd Müktesebatinin Temeli Akildir84 Imam Gazali’yi Dogru Anlamak85 Bilim Gelistikçe Din Tasavvuru Da Degisir86 Dava Sahipleri Nerdesiniz? 87 Sahitlik, (Sehitlik), Hak ve Adaletin Gerçeklesmesi Içindir88 Görevimiz ?Iman Sorgulamak? Degil, Zulmü Sorgulamaktir89 Kaluu Bela Allah Ile Ahitlesmektir. Bakin Nasil!90 Zekât Kurumunun Güncellenmesi (6)91 Zekât Kurumunun Güncellenmesi (5)92 Zekât Kurumunun Güncellenmesi (4)93 Zekât Kurumunun Güncellenmesi (3)94 Zekât Kurumunun Güncellenmesi (2)95 Zekât Kurumunun Güncellenmesi (1)96 Dini 21. Asrin Akliyla Anlamak / Yorumlamak
YORUMLAR
YENİ YORUM YAP
güvenlik Kodu
EDİTÖRDEN
Bizimle sosyal ağlarda bağlantı kurun!