Kimin Işığıyla Nurlanıyorsunuz?

Nur, NVR kökünden türemiş olup, ışık ve aydınlık anlamına gelen bir kavramdır...
Kimin Işığıyla Nurlanıyorsunuz?
Beşir İSLAMOĞLU
Beşir İSLAMOĞLU
Eklenme Tarihi : 10.01.2022
Okunma Sayısı : 47

Nur, NVR kökünden türemiş olup, ışık ve aydınlık anlamına gelen bir kavramdır. Nur, Maddi ve manevi olmak üzere ikiye ayrılır: Birincisi, güneş ve ay gibi gözle görülebilen nur, diğeri de vahiy ve akıl gibi basiret yoluyla idrak edilebilen nurdur.

Metafizik bir kavram olarak nur, insan aklını kuvveden fiile çıkaran bir güçtür. Bu güç ile akıl faal hale gelir ve aydınlatıcı etkisini gösterir. Güneş nasıl ki bize görme imkanı sağlıyorsa, faal akıl da varlıkları ve hadiseleri anlamamıza imkan sağlar. 

Nurun kaynağı Allah’tır. “Allah, göklerin ve yerin nurudur” (24/35), Yeryüzü rabbinin nuruyla aydınlanır” (39/69) gibi ayetler tüm kainatın Allah’ın nuruyla/ışığıyla aydınlandığını belirtirken, “Onlar ağızlarıyla Allah’ın nurunu söndürmek istiyorlar” (9/32) ayetindeki nur da Allah’ın ortaya koyduğu hakikattir.

Nur terimi birçok ayette, “vahyin aydınlığı” veya “yol gösterici ilahi ışık” anlamında kullanılmıştır. “Bilesiniz ki Allah’tan size bir nur, bir de apaçık bir kitap gelmiştir. O kitapla rızasını bilerek tabi olanları esenlik yollarına iletir. Onları karanlıklardan aydınlığa çıkartır ve onları dosdoğru yola iletir.” (5/15,16) Evet nur, insana basiret kazandırır ve o basiretle insan, hayatın ve varlığın mahiyetini kavrayarak münevver olur.

Allah’ın, kitaplar ve elçiler göndermesinin temel amacı, karanlıkta kalan ve yollarını şaşıran insanlara doğru yolu göstermektir.

“Allah, müminlerin velisidir; onları karanlıklardan aydınlığa çıkartır. İnkarcıların velisi de tağuttur; onları aydınlıktan karanlığa düşürür.” (2/257)

Peki, bir nur/ışık olan Kur’an Müslümanların elindeyken ve her gün milyonlarca hatim okunurken, niçin müslümanlar istendiği şekilde münevver olunmamakta ve aydınlanmamaktadırlar? Bazı kimseler, “İbadetlerimizi gücümüz nispetinde yapıyoruz; Kur’an’ımızı okuyoruz, sadakalarımızı veriyoruz; daha ne olsun” diyebilirler; fakat bilinmelidir ki sadece ibadet olarak bilinen bazı ritüeller bizleri münevver (aydınlanmış) kılmaz. Münevver bir toplum olmamız için eğitimde, siyasette, hukukta, bilimde, ekonomide, sanatta, adabı muaşerette ve tüm insan ilişkilerinde Kur’an’ın aydınlığında münevver olmamız ve dünyaya örnek olmamız lazım.

Düşünelim! Allah insanları karanlıklardan aydınlığa çıkartmak için bir kitap/Kur’an gönderecek, bir kısım insanlar o kitabın müminleri (güvenenleri) olacak, o kitabı sık sık okuyacak; fakat o kitabın aydınlığında –dile getirdiğimiz alanlarda- münevver/aydın olamayacaklar! Gerçekten bu işte bir terslik vardır.

Ben, Müslümanların her konuda münevver/aydın olamamalarının temelinde –dünya ve ahirette- kurtuluşun aydınlanmada olduğuna gereği gibi inanmadıkları kanısındayım. Müslümanların ekseriyeti (belki yüzde 90’ı) dini gereği gibi anlamadılar. Dini, sadece bir takım ritüellerden, rivayetlerden, masallardan ibaret sandılar. Oysaki din/Kur’an, tevhit inancından (Allah’ı gereği gibi tanıyıp inanmaktan) sonra bütünüyle hak ve adalet üzerinde durmaktadır. Dinin bütün maksadı, zulmü ortadan kaldırmak ve yerine adaleti tesis etmektir. Kur’an’ın hangi pasajını okursanız okuyun, karşınıza mutlaka zulme karşı olan duruşunu/cihadını göreceksiniz.

Evet, münevver olmak (veya aydınlanmak), Kur’an ile nurlanmak, onun ne demek istediğinin bilincinde olmak ve ona göre bir hayata sahip olmaktır. Buna inananların, çağın sorunlarını ve ihtiyaçlarını vahyin ve aklın aydınlığında çözmeleri üzerlerine borçtur.

Görüldüğü gibi, Kur’an’da “nur” kavramının, ontolojik ve epistemolojik olarak neye tekabül ettiği açık seçik ortadayken, başta Hallacı Mansur olmak üzere pek çok mutasavvıfın “nur-ı Muhammedi” şeklinde bir inanç/nazariye icat etmeleri, İslam akidesi adına asla kabul edilemez; zira bu nazariyeye göre Allah’ın yarattığı ilk nur, nur-ı Muhammedidir, kadimdir, ezelidir ve her şey bu nurdan ve bu nur için yaratılmıştır. Bilinmelidir ki Allah’ın, insanlara yol göstermek için indirdiği nuru/Kur’an’ı mitolojileştirmek birilerini ilahlaştırmaktır. Bu da en hafif tabirle ahmaklıktır.

(Şiilere göre nur-ı Muhammedi, Muhammed Nebi’den sonra Ehl-i beyt imamlarına, sufilere göre de evliyaya intikal etmiştir.)

Diğer taraftan, asırlardır aydınlanma denildiğinde, Avrupa’nın 17. ve 18. Yüzyıllarda başlattığı aydınlanma felsefesi akla gelmektedir. Evet, Avrupa tanrı, insan, akıl, tabiat gibi kavramları irdeleyerek bilim, felsefe, siyaset ve sanat alanlarında radikal gelişmelere imza attı. Bu konuda haklarını teslim etmek gerekir; ancak elçi olarak kabul ettikleri Hz. Musa, İsa gibi önderlerin aydınlığında yürüyemediler. Başta aile mefhumu olmak üzere, yabancılara karşı tutumları, dünya müstazaflarına karşı merhametsizlikleri ve zulümleri gibi durumlar, onların münevver/aydın olmadıklarının açık kanıtıdır. Ziya Paşa’nın dediği gibi “ayinesi iştir; kişinin lafına bakılmaz.”

Bugün İslami aydınlanmada temel sorun, İslam düşüncesinin, hala akılcılığa şüphe ile bakan kişi ve yorumların etkisi altında olmasıdır. Maalesef, tarih boyunca hakim olan Müslüman bakış, akla, bilime, felsefeye, sanata pek güvenmemiş, din ve bilim arasında sürekli kavga çıkartmıştır. Halbuki yapılması gereken vazife, İslami gelenek içinde akılcılığa ve evrendeki sebep-sonuç ilişkilerine önem vermek ve aklın –bilimin imkanlarından sonuna kadar yararlanmaktır. Müslümanlarda bu bilinç ve çaba gerçekleşmediği sürece, ne entelektüel durağanlıktan kurtulurlar, ne münevver/aydın ve ne de insanlığa örnek olabilirler. Münevver/aydın olmanın yolu Kur’an nuruyla yaşamaktır.

“Ey İnsanlar! Rabbinizden size bir burhan ve bir nur olan Kur’an geldi. Ona inanıp sımsıkı sarılanlara lütfedecek, rahmet edecek ve onları doğru yola iletecektir.” (4/174, 75)

Selam ve muhabbetlerimle…  BEŞİR İSLAMOĞLU

(Bu yazıda yer alan fikirler yazara aittir. Hikmet Akademisi’nin bakış açısını yansıtmayabilir.)

YAZARA AİT BÜTÜN YAZILAR
1 Kimin Işığıyla Nurlanıyorsunuz?2 Hangi Unsurlar Şirke Götürür?3 İslam, Kişi Odaklı Değil, İlke Odaklı Bir Sistemdir 4 Kur'an'ın Doğru Anlaşılmasına Yönelik Sorun, Zihniyet Sorunudur5 Erdemli Toplum Nasıl Oluşur?6 İslam’da İlkeler Kadim ve Bakidir, İçtihat İse Hadis ve Konjonktureldir7 Siyaseti Dinleştirmek ve Dini Siyasallaştırmak Üzerine…8 Sünnete Kimler Daha Bağlıdır?9 Ehl-i Sünnet Bir Koalisyondur; Homojen Bir Yapı Değildir10 Aliya İzzetbegoviç’i Mütefekkir Kılan Faktörler11 Allah Hakkında Delilsiz Konuşmak, Ona İftira Atmaktır12 Resulullah As’dan Sonra Yaşanan Hadiseler, Onun Mesajını (Yolunu) Değiştirmiştir/Saptırmıştır -2-13 Resulullah As’dan Sonra Yaşanan Hadiseler, Onun Mesajını (Yolunu) Değiştirmiştir/Saptırmıştır -1-14 Hak Gaspı, İbadetlerin Kazancını Tüketir15 Ahlakın Şartı Kaçtır?16 Her İyi Müslüman, Aynı Zamanda İyi İnsandır17 Kurban İbadetini (Kurban Etmeden!) Doğru anlamak -2- 18 Hayvanlar İhtiyaç Üzerine Kesilir; Geleneğe Kurban Edilemez -1-19 Kur’an’ın Hükümlerinde Tahrifat Yapmak, “Dine Karşı Din” Uydurmaktır -6-20 Kur’an’ın Hükümlerinde Tahrifat Yapmak, “Dine Karşı Din” Uydurmaktır -5-21 Dinde Tahrifat Yapmak, Apaçık Bir Bühtandır -4-22 Dinde Tahrifat Yapmak, Apaçık Bir Günahtır -3-23 Dinleri İle İlgili Uydurdukları Kendilerini Aldatmıştı -2-24 Dinleri İle İlgili Uydurdukları Kendilerini Aldatmıştı -1-25 İnsan Hayatının Güvencesi Kısastır26 İnsanca Yaşamanın Ön Koşulu, Nesil Emniyetidir27 Er Kişi Niyetine28 Buhari’nin “Camiu’s-Sahih” Adlı Eserinin, Kur’an’la Eşitlenmesi Çabaları Üzerine29 Akılla Temellendirilmeyen İman, Koftur -2-30 Vahiy ve Akılla Temellendirilmeyen İman, Koftur -1-31 Güçlünün Yanında Yer Almak32 Mesafe, Maske ve Temizlik Sadece Coronavirüse Karşı Değil33 Müslümanlar Kimlik Krizi Mi Yaşıyor; Yoksa Sahte Kimlik Mi Taşıyor?34 İbn Rüşd Müktesebatının Temeli Akıldır35 İmam Gazali’yi Doğru Anlamak36 Bilim Geliştikçe Din Tasavvuru Da Değişir37 Dava Sahipleri Nerdesiniz? 38 Şahitlik, (Şehitlik), Hak ve Adaletin Gerçekleşmesi İçindir39 Görevimiz “İman Sorgulamak” Değil, Zulmü Sorgulamaktır40 Kaluu Bela Allah İle Ahitleşmektir. Bakın Nasıl!41 Zekât Kurumunun Güncellenmesi (6)42 Zekât Kurumunun Güncellenmesi (5)43 Zekât Kurumunun Güncellenmesi (4)44 Zekât Kurumunun Güncellenmesi (3)45 Zekât Kurumunun Güncellenmesi (2)46 Zekât Kurumunun Güncellenmesi (1)47 Dini 21. Asrın Aklıyla Anlamak / Yorumlamak
YORUMLAR
YENİ YORUM YAP
güvenlik Kodu
EDİTÖRDEN
Editör'den

Editör'den

2 Yaşındayız…

ALINTI YAZARLAR TÜMÜ
Prof. Dr. Ulvi SARAN (Malatya Eski Valisi)

Prof. Dr. Ulvi SARAN (Malatya Eski Valisi)

Mustafa Yazgan’ın Ardından…

Ümit AKTAŞ
Ümit AKTAŞ

Bulgur ve Adalet

Ali BULAÇ
Ali BULAÇ

Taliban Üzerine

Vahdettin İNCE

Vahdettin İNCE

Taliban’dan Beklentim

Salih TUNA

Salih TUNA

Tehlike ve Müjde!

Taha ÖZHAN

Taha ÖZHAN

Tunus’a Darbe

Byung- CHUL HAN

Byung- CHUL HAN

Yorgunluk Virüsü…

Ramazan BEYHAN

Ramazan BEYHAN

Darbe İnsanlık Suçudur

Tanıl BORA

Tanıl BORA

Üç Terzi

Cemile BAYRAKTAR

Cemile BAYRAKTAR

Yüzyılın İşgali

Mehmet ALAGAŞ

Mehmet ALAGAŞ

Biyografi

Bizimle sosyal ağlarda bağlantı kurun!