Ahlakın Şartı Kaçtır?

İslam, Allah’ın indirdiği dinin adıdır. Dinin şartları olmaz; dinin ütün ilkeleri kabul edilmelidir...
Ahlakın Şartı Kaçtır?
Beşir İSLAMOĞLU
Beşir İSLAMOĞLU
Eklenme Tarihi : 26.08.2021
Okunma Sayısı : 170

İslam, Allah’ın indirdiği dinin adıdır. Dinin şartları olmaz; dinin ütün ilkeleri kabul edilmelidir. Müslüman olmanın şartları vardır. İman etmek, ahlaklı olmak ve ibadet etmek şarttır.          

İslam dinini kabul edip Mümin/Müslüman olmanın iki şartı vardır; biri iman, diğeri de ameldir. İman; Allah’a inanıp güvenmek ve bildirdiklerinin tümünü kabul etmektir. Amel ise; adaletten merhamete, namazdan hacca, zekattan sadakaya bütün bir hayatı kapsayan ibadetler bütünüdür.

Nasıl ki imanın esasları/şartları varsa, her bir amelin geçerli olması için de bir takım şartlar/rükünler vardır. Amelin (ibadetin) şartları, her bir amele göre değişir. Her amelin geçerli olması için kendine özgü şartları, bölümleri vardır. Namazın şartları gibi.

Esasen İslam dini iman, ibadet ve ahlak olmak üzere üç bölüm olarak kabul edilir. Bu bölümler birbirinden bağımsız değildir; iç içedir ve birbirini korumaktadır. Bu üç bölümü kabul edene mümin/Müslüman adı verilir.

Birinci kısım olan iman, bizzat Kur’an tarafından beş esas/kısım olarak belirlenmiştir. (Allah’a, meleklerine, kitaplarına, elçilerine ve ahiret gününe inanmak) Allah’a şirk koşmadan bu esaslara inanan ve Allah’a güvenen kimseler, İslam dininin ilk kısmını kabul etmiş olurlar.

İkinci bölüm olan İbadet ise oldukça geniş bir kavramdır. Yani Allah’ı hoşnut edecek her bir söylem ve eylem ibadettir; ancak dar anlamda ibadet denilince, namaz, oruç, hac, dua gibi ritüeller anlaşılır. İman ettiğini iddia eden kişilerin bu ritüelleri yerine getirmesi zorunludur. 

Üçüncü bölüm olan ahlak ise, varlıklar arasındaki düzeni ve uyumu sağlayan kaideler (esaslar) demektir. İnsanı “insan” yapan ve Müslümanı da “Müslüman” yapan esasen ahlaktır. Onun için ben, ahlak esaslarını önemine binaen -iman bölümünden sonra- ikinci sıraya yerleştirmek isterim.

Kur’an’ın bildirdiği ahlak kurallarına uyan kimse ahlaklı (düzgün) bir insan/Müslümandır. Dolayısıyla bir kimse Kur’an’ın belirlediği ahlak kurallarına sahip değilse, imanının kendisine pek bir yararı olmaz. Yani, imanın sağlıklı biçimde kalması ahlak esaslarına bağlıdır; çünkü ahlak esasları, imanı ayakta tutan ve hayatı anlamlandıran ruhtur, enerjidir. Tıpkı bir aracın yakıtı gibi. Her yönüyle mükemmel bir araç düşünün! Yakıtı yoksa o araç sadece vitrinliktir. Dolayısıyla bir insanda ahlak ilkeleri yoksa o insan sadece kalıptır, yaratılış amacından uzaktır.

Binaenaleyh bu küçük makaledeki maksadım, imandan hemen sonra gelen ve imanı ayakta tutan, ancak İslam müktesebatı içerisinde gerilere atılan ve ilmihallerde bile pek yer verilmeyen ahlak esaslarını yeniden gündeme taşımak ve ilk sıralara çıkartmaktır. 

İslam dininin en temel bölümlerinden olan ahlak esaslarını; adalet, merhamet, iffet, hasenat ve salihat- olmak üzere beş esasta toplamak mümkündür. Şimdi kısaca bu esaslar üzerinde durmaya çalışalım.

1.Esas/şart: Adaletli olmak. Kime ait olursa olsun, her varlığın hakkını korumak en temel ilkedir. Bu ilkeyi korumak her insanın başta gelen vazifesidir. Bu konuda zayıflık gösteren, diğer esaslarda dürüst ve sağlıklı hareket ettiğini söyleyemez. Adaletli olmayan her insan, zalimdir.

2. Esas/şart: Merhametli olmaktır. Merhamet; haksızlığa uğrayan, ezilen, düşen, muhtaç olanlara acıyarak yardım elini uzatmaktır. Merhametli davranan kimseler, sadece kendilerini değil, bütün varlıkları düşünen, onlara acıyan ve gücü nispetinde yardım eden kimselerdir. Merhamet duygusu taşımayanlar ise, sadece kendilerini düşünen, kendilerine çalışan bencil insanlardır. Bilinmelidir ki Allah merhamet etmeyene, merhamet etmez.

3. Esas/şart: İffetli olmaktır. İffet; şahsiyetini, şerefini, onurunu, namusunu korumaktır. İnsanı hakir kılan ve aşağılayan her türlü eylemlerden uzak durmak iffetli olmanın gereğidir. İffetli olmak için kılık kıyafetimize dikkat edeceğimiz gibi, sözlerimize ve davranışlarımıza da çok önem vermemiz gerekir. Her ne sebeple olursa olsun, hiç kimsenin önünde eğilmemeliyiz; bize hakaret etmesine fırsat vermemeliyiz ve kendimizi taşımasını bilmeliyiz.

4. Esas/şart: Hasenat sahibi olmak. Hasenatlı olmak; ihsan sahibi, iyiliksever, iyilik sahibi olmaktır. Muhtaç durumda olanlara zekat ve sadaka gibi maddi yardımlarla iyilik yapılabileceği gibi, beden ile yüküne yardım etmek, dil ile güzel söz söylemek, sohbet etmek, derdini dinlemek, yol göstermekle de iyilik yapılır. Ahlaklı bir insan, elinden geldiği ölçüde, sadece insanlara değil, bütün yaratıklara iyilik ve yardım eder.

Hasenat sahibine Allah Muhsin adını verir ve onları çok sevdiğini belirtir.

5. Esas/şart: Salih olmak. Salihat; En geniş anlamıyla “ıslah edici” ameller demektir. Yani, her varlığın kendisine tanınan sınırlar içerisinde özgürce barış ve huzur içinde yaşamalarına yardımcı olmaktır. Salih bir ahlaka sahip olanlar, her konuda (inanma, ibadet, ticaret, seyahat, iş, aş, eğitim vs.) insanların, Allah tarafından kendine tanınan sınırlar içerisinde özgürce yaşamalarına önem verirler ve yardımcı olurlar.

Salihat, esasen yeryüzünde her türlü bozgunculuğa karşı durmak, Allah’ın belirlediği düzeni korumaktır. Yerde ve hatta göklerde düzen bozulursa, varlıkların sağlıklı bir şekilde yaşamaları mümkün olmaz. O bakımdan salihat, bozgunculuğun karşıtı olan düzen ve huzur demektir. Salih kimseler, daha çok bu alanda mücadele veren kimselerdir.

Hülasa, İslam, Allah’ın indirdiği dinin adıdır. Dinin ütün ilkeleri kabul edilmelidir. İslam dininin bölümleri vardır. O bölümlerin kendi içinde şartları vardır; namazın, abdestin şartları olduğu gibi ahlakın da şartları/ilkeleri vardır. Yukarıda belirttiğim beş şart/ilke, bütün ahlak kurallarını kapsamaktadır. Ahlak kuralları tevhit inancını ayakta tutan en önemli amellerdir. Bu kuralları önemsemeyenler, imanlarını muhafaza edemezler.

Selam ve muhabbetlerimle…

BEŞİR İSLAMOĞLU

(Bu yazıda yer alan fikirler yazara aittir. Hikmet Akademisi’nin bakış açısını yansıtmayabilir.)

YAZARA AİT BÜTÜN YAZILAR
1 Hak Gaspı, İbadetlerin Kazancını Tüketir2 Ahlakın Şartı Kaçtır?3 Her İyi Müslüman, Aynı Zamanda İyi İnsandır4 Kurban İbadetini (Kurban Etmeden!) Doğru anlamak -2- 5 Hayvanlar İhtiyaç Üzerine Kesilir; Geleneğe Kurban Edilemez -1-6 Kur’an’ın Hükümlerinde Tahrifat Yapmak, “Dine Karşı Din” Uydurmaktır -6-7 Kur’an’ın Hükümlerinde Tahrifat Yapmak, “Dine Karşı Din” Uydurmaktır -5-8 Dinde Tahrifat Yapmak, Apaçık Bir Bühtandır -4-9 Dinde Tahrifat Yapmak, Apaçık Bir Günahtır -3-10 Dinleri İle İlgili Uydurdukları Kendilerini Aldatmıştı -2-11 Dinleri İle İlgili Uydurdukları Kendilerini Aldatmıştı -1-12 İnsan Hayatının Güvencesi Kısastır13 İnsanca Yaşamanın Ön Koşulu, Nesil Emniyetidir14 Er Kişi Niyetine15 Buhari’nin “Camiu’s-Sahih” Adlı Eserinin, Kur’an’la Eşitlenmesi Çabaları Üzerine16 Akılla Temellendirilmeyen İman, Koftur -2-17 Vahiy ve Akılla Temellendirilmeyen İman, Koftur -1-18 Güçlünün Yanında Yer Almak19 Mesafe, Maske ve Temizlik Sadece Coronavirüse Karşı Değil20 Müslümanlar Kimlik Krizi Mi Yaşıyor; Yoksa Sahte Kimlik Mi Taşıyor?21 İbn Rüşd Müktesebatının Temeli Akıldır22 İmam Gazali’yi Doğru Anlamak23 Bilim Geliştikçe Din Tasavvuru Da Değişir24 Dava Sahipleri Nerdesiniz? 25 Şahitlik, (Şehitlik), Hak ve Adaletin Gerçekleşmesi İçindir26 Görevimiz “İman Sorgulamak” Değil, Zulmü Sorgulamaktır27 Kaluu Bela Allah İle Ahitleşmektir. Bakın Nasıl!28 Zekât Kurumunun Güncellenmesi (6)29 Zekât Kurumunun Güncellenmesi (5)30 Zekât Kurumunun Güncellenmesi (4)31 Zekât Kurumunun Güncellenmesi (3)32 Zekât Kurumunun Güncellenmesi (2)33 Zekât Kurumunun Güncellenmesi (1)34 Dini 21. Asrın Aklıyla Anlamak / Yorumlamak
YORUMLAR
YENİ YORUM YAP
güvenlik Kodu
ALINTI YAZARLAR TÜMÜ
 Abdülaziz KIRANŞAL

Abdülaziz KIRANŞAL

Dinden Soğutan Dindarlık

Ali BULAÇ
Ali BULAÇ

Taliban Üzerine

Vahdettin İNCE

Vahdettin İNCE

Taliban’dan Beklentim

Salih TUNA

Salih TUNA

Tehlike ve Müjde!

Taha ÖZHAN

Taha ÖZHAN

Tunus’a Darbe

Byung- CHUL HAN

Byung- CHUL HAN

Yorgunluk Virüsü…

Ramazan BEYHAN

Ramazan BEYHAN

Darbe İnsanlık Suçudur

Tanıl BORA

Tanıl BORA

Üç Terzi

Cemile BAYRAKTAR

Cemile BAYRAKTAR

Yüzyılın İşgali

Mehmet ALAGAŞ

Mehmet ALAGAŞ

Biyografi

Prof. Dr. Ulvi SARAN (Malatya Eski Valisi)

Prof. Dr. Ulvi SARAN (Malatya Eski Valisi)

İnsanı Kendi Olmaktan Çıkartan Bir Çağın İçindeyiz

Bizimle sosyal ağlarda bağlantı kurun!